Beth yw Cyfranogi?

Mae’r term “cyfranogi” fel y mae’n cael ei ddefnyddio ar y wefan hon yn cyfeirio at wrando ar safbwyntiau plant a phobl ifanc wrth wneud penderfyniadau sy’n effeithio arnynt, a rhoi rhan weithgar iddynt mewn prosesau gwneud penderfyniadau.

Proses yn hytrach na digwyddiad yw cyfranogi, a cheir gwahanol raddau o gymryd rhan, o ymgynghori ynghylch mater y penderfynwyd arno ymlaen llaw i bobl ifanc yn dewis eu hagenda, yn gwneud eu penderfyniadau eu hunain ac yn mynd ati i’w rhoi ar waith. Ceir nifer o fodelau sy’n disgrifio graddau cyfranogi, a gallwch weld dau ohonynt yma, sef Ysgol Hart a Phum Gradd Cyfranogi Treseder. Mae’n ddefnyddiol ystyried pa radd o gyfranogi sydd fwyaf addas ac effeithiol mewn gwahanol leoliadau a sefyllfaoedd.

Yn 2004 bu i’r Prosiect Cyfranogi yn Llywodraeth Cynulliad Cymru gynnal cystadleuaeth i greu diffiniad cenedlaethol o gyfranogi a fyddai’n hawdd i oedolion a phobl ifanc ei ddeall. Dyma’r diffiniad buddugol: "Ystyr cyfranogiad yw bod gennyf yr hawl i fod yn rhan o wneud penderfyniadau, o gynllunio ac o adolygu unrhyw gam a allai effeithio arnaf i. Cael llais, cael dewis"

Rydym wedi datblygu set o Safonau Cenedlaethol ar gyfer Cyfranogiad Plant a Phobl Ifanc yng Nghymru sy’n cynorthwyo sefydliadau i ddilyn arferion da pan fyddant yn cynnwys plant a phobl ifanc wrth wneud penderfyniadau. Mae Pecyn Hunan-asesu Safonau Cenedlaethol wedi’i ddatblygu hefyd a'i dreialu mewn ysgolion yng Nghymru. Ceir rhagor o wybodaeth a chyngor am sut i ddatblygu a gweithredu cyfranogiad gan blant a phobl ifanc yn effeithiol mewn set o 'Ganllawiau Tanio'.

Y mae'r rhain ar gael i'w llawrlwytho o: www.participationworkerswales.org.uk

Dolenni:

• Cynlluniau Ysgolion Iach - Rhwydwaith Cymru
• Rhwydwaith Gweithwyr Cyfranogiad Cymru - Cyfranogi yng Nghymru
• Plant yng Nghymru
• Eco-Sgolion Cymru
• Canllawiau addysg bersonol a chymdeithasol
• Ysgolion Bro (Saesneg yn unig)